X
تبلیغات
آواخوان - تقویت اندامهای گفتار و تلفظ صحیح حروف

آواخوان

صدا سازی و بحثهای تخصصی حنجره

تقویت اندامهای گفتار و تلفظ صحیح حروف

 

تقویت اندامهای گفتار و تلفظ صحیح حروف

 

 

بخش اول

  استفاده از اندامهای گفتار وتقویت آنها را برای تلفظ زیبا و صحیح حروف زبان فارسی را فرا می گیریم. اما قبل از هر چیز، اصطلاحات مورد نیاز را توضیح می‌دهیم.

واک:‌کلمات زبان فارسی از اجزایی تشکیل می شوند که به آنها واک گویند.

 مثلا کلمه شیر، از 3 واک تشکیل شده است:‌شْ- ای – رْ – و کلمه بهار از 5 واک تشکیل شده است. بْ- ا

بنابراین واک ساده ترین جزء کلمه است و می توان آن را یک واحد صوتی تلقی نمود. واکها به دو دسته صامت و مصوت تقسیم می شوند:

1) صامت: واکی است که هنگام تلفظ آن گذرگاه صوت بسته ویا تا حدی بسته می شود. مثلا هنگام تلفظ واک «بْ» شنیده می شود و یا در تلفظ «ش» نوک زبان به قسمت جلویی کام نزدیک می شودو گذرگاه صوت را تا حدی مسدود می کند. از این نظر می توان صامتها را به دودسته تقسیم  نمود: صامتهای  انسدادی و انقباضی.

صامتهایی که در هنگام تلفظ آنها گذرگاه هوا یا صورت کوچک می شود و هوا با فشار خارج می شود راصمتهای انقباضی می گویند و صامتهایی که در هنگام ادای آنها گذرگاه صوت کاملا بسته می شود و هنگام باز شدن آن، صامت شنیده می شود را صامتهای انسدادی گویند.

در بخش ساختمان دستگاه صوتی گفتیم که در هنگام ادای برخی از واکها تارهای صوتی مرتعش می شوند حال آن که بقیه این طور نیستند. واک «س» را که موقع تلفظ آن تارهای صتوتی مرتعش نمی شوند، صامت بی آوا «ز» را که موجب ارتعاش تارهای صوتی می شود صامت آ‌وایی گویند.

هر کدام از صامتها در محل بخصوصی شکل می گیرند. محل تشکیل صامت را مخرج آن می گویند. از آنجا که سقف دهان (کام) در تشکیل بسیاری از صامتمها نقش مهمی دارد قسمتهای متمایز آن را ذکر می کنیم:

پرده کام یا نرمکام در عقب دهان که به زایده کوچکی به نام زبان کوچک یا ملازه منتهی می شود. قسمت پیش تر کام را پسکام گویند. که هنگام تلفظ «ک و گ» احساس می شود. بخش جلویی کام را پیشگام گویند که موقع  ادای مثلا «ل» زبان با آن برخورد می کند. بین پسکام و پشکام ناحیه تخت و گنبدی شکلی وجود دارد که به آ» میانکام گویند.

اکنون به طور سریع و گذرا مخرج صحیح کلیه صامتهای زبان فارسی را مرور می کنیم تا با محل شکل‌گیری صامتها آشنا شویم.

صامتهای انسدادی:

«پ و ب»- برای تلفظ این دو واک لبها به هم می چسبند و عبور هوا یا صوت برای لحظه ای از زمان متوقف می شود و هنگامی که لبها با یک حرکت ناگهانی  از هم جدا می شوند، صامت شنیده می شود. باید بدانیم که «پ» یک صامت بی آوا و «ب» یک صامت بی آوایی است.

«ک» و «گ»- قست پسین (انتهایی) زبان به نرمکام می چسبد و از خروج هوا جلوگیری می کند. با رها شدن زبان و خروج هوا و صوت، دو واک «ک و گ» شنیده می شود.

«ء» همزه- این واک از جمله واکهایی آوایی است . هنگام ت لفظ این واک، ملازه یک لحظه به انتهای زبان می چسبد.

«ت و د»- برای ادای این دو واک، نوک زبان به پشت دندانهای پیشین بالا و پهلوی آن به لثه‌ها فشرده می شود و گذرگاه هوا یا صوت را برای لحظه‌ای مسدود می سازد.

صامتهای انقباضی:

«ف» و «و»- هنگام تلفظ این دو صامت دندانهای بالا به نرمی اما به شکلی استوار بر لب پایین فشار می آورند.

«خ»- از اصطکاک ملازه با انتهای پسین زبان پدید می آید.

«ه» - واکی بی آوا است که مخرج آ» در چاکنای است.

«س» و «ز»- هنگام تلفظ، هوا از درون کانالی که در وسط زبان ایجاد شده و سقف آن را پیشکام تشکیل می دهد می گذرد.

«ش» و «ژ»- با قرارگرفتن کناره‌های زبان روی لثه ها و سطح فوقانی آن روی پیشکام تولید می شود.

«ل»- هنگام ادای «ل» نوک زبان به پیشکام می چسبد.

«ر»- این واک آوایی با برخورد متوالی نوک زبان به پس لثه های بالا تولید می شود.

«م» و «ن»- برای ادای «م» دو لب به هم می چسبد، نرمکام پایین می آید و به صورت اجازه می دهد تا از خیشوم خارج شود.

«چ» و «ج»- این دوواک جزو صامتهای ترکیبی زبان فارسی اند. ظاهرا چ از ادای فسرده «ت و ش» به دست می آ د و ج از ادغام «د و ژ» پدید می آید.

2) مصوت: واکی است که با تولید صوت در حنجره و عبور بلامانع از گذرگاه صوت پدید می آید. زبان فارسی دارای شش مصوت ساده است :‌ا، ا، آ، او، ای. زبان فارسی دو مصوت مرکب نیز دارد که عبارتند از :‌ای- او. روش حصح ا دای مصوتها را در زیر مرور می کنیم.

«ا»- قسمت پیشین زبان، اندکی بالا می آید و آرواره باز می شود.

«اَ»- قسمت پیشن زبان، نستبا بالا می آید و آرواره نیم باز است.

«اُ»- قسمت عقب زبان بالا می رودو آرواره نیم باز است. لبها از دندان فاصله می گیرند و گرد می شوند.

«آ»- قسمت عقب زبان اندکی بالا می آید و آرواره کاملا باز می شود.

«ای»- قسمت پیشین زبان، بالا می آید و آرواره تقریبا بسته است.

«ایْ»- از ترکیب ا و ای بوجود می آید.

«اُوْ»- ار ترکیب اُ و او حاصل می شود.

برای شناخت نقش هر یک از عضلات و تقویت اندامهای گفتار، تمریناتی انجام می دهیم. در این تمرینات همان‌گونه که خواهید دید، برای بازنگه داشتن آرواره و نیز ثابت نگه‌داشتن آن، از وسیله ای به نام شمعک استفاده می  کنیم که توضحی در مورد آن ضروری به نظر می رسد. شمعک شیئی است که مانند یک پایه بین دندانها قرار می گیرد و می تواند چون یا پلاستیکی باشد.

 

ادامه ای تمرینات به زودی  در همین وبلاگ

قابل توجه  این که این تمرینمات بسیار کار بردی وشگفتی افرین است

       برای داشتن یک حنجره طلایی حتما پیگیری این تمرینات را پیگیری کنید

+ نوشته شده در  89/07/12ساعت   توسط م رضایی  |